علوم تجربی هشتم صفحه 116 - فعالیت
داخل یک بطری کوچک یک بار مصرف، مقدار معینی آب بریزید و آن را داخل فریزر قرار دهید تا آب داخل آن یخ بزند؛ سپس حجم یخ داخل بطری را مشخص کنید و به پرسشهای زیر پاسخ دهید.
۱ـ حجم یخ داخل بطری را با حجم آب اولیه مقایسه کنید.
۲ـ مقدار تغییر حجم آن را مشخص کنید.
۳ـ به نظر شما یخ زدن آب در طبیعت چگونه باعث خرد شدن سنگها میشود؟
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی هشتم صفحه 116 - فعالیت
سلام به دانشمندان جوان! این آزمایش ساده یکی از مهمترین پدیدههای فیزیکی زمینشناسی را به ما نشان میدهد.
بیایید مرحله به مرحله نتایج را بررسی کنیم:
**پاسخ سوال ۱:**
پس از یخ زدن، مشاهده میکنید که **حجم یخ** از حجم آب اولیه **بیشتر** شده است.
آب جزو معدود موادی است که برخلاف اکثر مایعات، هنگام انجماد و تبدیل شدن به جامد، منبسط شده و جای بیشتری میگیرد.
**پاسخ سوال ۲:**
به طور علمی، آب وقتی به یخ تبدیل میشود، حدود **9 درصد** افزایش حجم پیدا میکند.
یعنی اگر 100 میلیلیتر آب داشته باشید، حجم یخ حاصل از آن حدود 109 میلیلیتر خواهد بود.
**پاسخ سوال ۳:**
این پدیده در طبیعت به عنوان **فرسایش فیزیکی** عمل میکند.
آب باران یا ذوب شده در شکاف سنگها نفوذ میکند.
هنگام شب یا در فصول سرد که دما به زیر صفر میرسد، این آب یخ میزند.
چون حجم یخ بیشتر از آب است، فشار بسیار زیادی (مانند یک جک یا اهرم قوی) به دیوارههای شکاف سنگ وارد میکند.
تکرار مداوم این چرخه «یخ زدن و ذوب شدن» در طول زمان، باعث عمیقتر شدن شکافها و در نهایت **متلاشی شدن و خرد شدن سنگها** میشود.
